Drzwi przeciwpożarowe – klasy EI, rodzaje i jak dobrać je do budynku?
Drzwi przeciwpożarowe stanowią zamknięcie otworu w ścianie i zapewniają przez określony czas ochronę przed rozprzestrzenianiem się ognia oraz dymu. Czas ten wyraża klasa odporności, np. EI 30, EI 60 lub EI 120. Drzwi muszą mieć samozamykacz i uszczelki pęczniejące, a ich klasę dobiera się do wymagań projektu ppoż. budynku.
Skrzydło składa się z blachy stalowej odpornej na wysoką temperaturę i rdzenia z wełny skalnej o gęstości min. 150 kg/m³. W szczelinach pracują uszczelki grafitowe, które pod wpływem ciepła kilkukrotnie zwiększają objętość i zamykają drogę dymowi. Drzwi nie służą więc tylko do komunikacji, ale są elementem systemu, który w razie pożaru ma dać ludziom czas na ewakuację, a strażakom na akcję gaśniczą.
W tym poradniku wyjaśniamy, co oznaczają symbole klas, jakie są rodzaje drzwi, gdzie przepisy je wymagają, w co je wyposażyć, jak dobrać odpowiedni model oraz jak o nie dbać po montażu.
Co oznaczają klasy EI 30, EI 60, EI 120 i oznaczenie S (dymoszczelność)
Klasa EI opisuje, jak długo drzwi zachowują szczelność ogniową (E) i izolacyjność ogniową (I). Liczba po symbolu to czas w minutach. EI 30 oznacza 30 minut, EI 60 godzinę, a EI 120 dwie godziny. Litera S oznacza dymoszczelność, czyli ograniczenie przedostawania się dymu przez zamknięte drzwi.
Klasyfikację odporności ogniowej wyrobów budowlanych określa norma PN-EN 13501-2, a badania wykonuje się według normy PN-EN 1634-1. Wyniki testów w akredytowanym laboratorium są podstawą do nadania klasy konkretnemu modelowi drzwi.
Poszczególne symbole oznaczają:
- E (szczelność ogniowa): płomienie i gorące gazy nie przedostają się na stronę nienagrzewaną.- I (izolacyjność ogniowa): temperatura po drugiej stronie drzwi nie przekracza dopuszczalnej wartości, więc nie zapalą się materiały leżące blisko drzwi i nie poparzy się osoba, która ich dotknie.- W (promieniowanie): ogranicza natężenie promieniowania cieplnego przechodzącego przez drzwi.- S (dymoszczelność): drzwi ograniczają przenikanie dymu, co jest kluczowe na drogach ewakuacji, np. w klatkach schodowych.- C (samozamykanie): drzwi są wyposażone w samozamykacz i przeszły badanie trwałości mechanizmu.
Różnica między klasą E a EI jest istotna w praktyce. Drzwi z samą klasą E zatrzymują płomienie, ale ich powierzchnia po stronie bezpiecznej może się mocno nagrzać. Drzwi EI chronią także przed przenoszeniem ciepła, dlatego stosuje się je tam, gdzie obok drzwi mogą stać ludzie lub materiały łatwopalne.
W przypadku dymoszczelności spotkasz oznaczenia S_a i S_200. Pierwsze dotyczy szczelności dla dymu w temperaturze otoczenia, drugie w temperaturze 200°C. Które z nich jest wymagane, wynika z projektu ppoż. i przeznaczenia drzwi.
Każde drzwi powinny mieć tabliczkę znamionową umożliwiającą identyfikację wyrobu także po pożarze. Znajdziesz na niej nazwę producenta, nazwę i symbol wyrobu, klasę odporności ogniowej, numer dokumentu dopuszczającego oraz rok produkcji. Uszczelki i szyby także powinny być oznakowane symbolem, typem i danymi producenta.
Rodzaje drzwi ppoż.: stalowe, drewniane, przeszklone, rozwierane i przesuwne
Drzwi przeciwpożarowe dzielą się według materiału skrzydła (stalowe, drewniane, przeszklone) i sposobu otwierania (rozwierane, przesuwne). Wybór zależy od miejsca montażu, wymaganej klasy odporności, intensywności użytkowania i wyglądu wnętrza.
Drzwi stalowe
To najpopularniejszy rodzaj drzwi ppoż. Mają skrzydło z blachy stalowej wypełnione wełną skalną i są dostępne w klasach od EI 30 do EI 120. Wytrzymują intensywną eksploatację, dlatego stosuje się je w obiektach przemysłowych, magazynach, kotłowniach, garażach, na zapleczach technicznych i w piwnicach. Zwykle są malowane proszkowo, a kolor można dobrać do otoczenia.
Drzwi drewniane
Wybiera się je tam, gdzie liczy się estetyka: w biurach, hotelach, szkołach, urzędach i budynkach użyteczności publicznej. Wyglądem przypominają zwykłe drzwi wewnętrzne, ale mają specjalną konstrukcję, wypełnienie ogniochronne i uszczelki pęczniejące. Zapewniają zwykle niższe klasy odporności niż drzwi stalowe, dlatego przy wysokich wymaganiach często nie wystarczą.
Drzwi przeszklone
Mają szyby ogniochronne, więc przepuszczają światło i zachowują widoczność na korytarzach, w holach i strefach recepcyjnych. Poprawiają też bezpieczeństwo, bo osoba po jednej stronie widzi, co dzieje się po drugiej. Przy przeszkleniach sprawdź, czy szkło ma klasę EI, czy tylko E. Szkło o klasie E zatrzymuje płomienie, ale nie chroni przed ciepłem, więc może ograniczać zastosowanie drzwi.
Drzwi rozwierane
To standardowe rozwiązanie: skrzydło na zawiasach, otwierane jedno- lub dwukierunkowo. Występują jako jednoskrzydłowe i dwuskrzydłowe. Dwuskrzydłowe stosuje się w szerokich otworach, np. przy wejściach do hal i na ciągach komunikacyjnych, gdzie potrzebna jest większa przepustowość.
Drzwi przesuwne
Przydają się w bardzo szerokich otworach, np. w halach produkcyjnych i magazynach, gdzie skrzydło rozwierane byłoby niepraktyczne. Po zadziałaniu systemu zamykają się automatycznie, a ich konstrukcja i montaż wymagają osobnych rozwiązań, więc nie należy ich zastępować zwykłymi drzwiami o podobnych parametrach.
Gdzie wymagane są drzwi przeciwpożarowe (oddzielenia stref, kotłownie, klatki schodowe, garaże)
Drzwi przeciwpożarowe są wymagane wszędzie tam, gdzie przepisy nakazują oddzielić od siebie części budynku lub pomieszczenia o podwyższonym zagrożeniu. Ich zastosowanie oraz wymagana klasa odporności ogniowej zależą od przeznaczenia budynku, jego konstrukcji i obowiązujących wymagań przeciwpożarowych.
Najczęstsze miejsca montażu to:
- Oddzielenia stref pożarowych: drzwi zamykają otwory w ścianach i stropach oddzielających strefy pożarowe. Ich klasa wynika z klasy odporności ogniowej ściany, w której są osadzone.- Kotłownie: drzwi oddzielają pomieszczenie z urządzeniami grzewczymi, w którym występuje ryzyko pożaru, od reszty budynku.- Klatki schodowe: zabezpieczają drogę ewakuacji przed dymem i ogniem. Często wymagają też dymoszczelności S, bo to dym jest głównym zagrożeniem dla ewakuujących się osób.- Garaże: drzwi oddzielają garaż od pozostałej części budynku, np. w obiektach wielorodzinnych i użyteczności publicznej.- Pomieszczenia techniczne i magazynowe:** serwerownie, rozdzielnie elektryczne, składy materiałów łatwopalnych.
Nie ma jednej uniwersalnej klasy drzwi dla danego typu pomieszczenia. Wymagania zależą od klasy odporności pożarowej budynku, jego wysokości, funkcji i sposobu użytkowania. Konkretną klasę zawsze wskazuje projekt ppoż. obiektu, a w razie wątpliwości rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Obowiązek zapewnienia sprawnych drzwi spoczywa na właścicielu, zarządcy lub użytkowniku budynku, więc zlecając remont lub zmianę funkcji pomieszczeń, sprawdź, czy nie zmieniają się wymagania wobec drzwi.
Wyposażenie: samozamykacz, uszczelka pęczniejąca, trzymacz elektromagnetyczny, antypanika
Drzwi przeciwpożarowe muszą mieć samozamykacz. Bez niego drzwi pozostawione otwarte nie spełnią swojej funkcji. Pozostałe elementy, takie jak uszczelki pęczniejące, trzymacze elektromagnetyczne czy okucia antypaniczne, uzupełniają ochronę i zależą od sposobu użytkowania drzwi.
Samozamykacz
Automatycznie zamyka drzwi po każdym użyciu, a prędkość i siłę zamykania można regulować. Dzięki temu skrzydło domyka się do końca i zatrzaskuje, zanim ogień dotrze do drzwi. Dobór samozamykacza zależy od szerokości i masy skrzydła. Zbyt słaby nie domknie drzwi, a zbyt mocny utrudni ich otwieranie.
Uszczelka pęczniejąca
Montuje się ją w szczelinach między skrzydłem a ościeżnicą. Pod wpływem wysokiej temperatury zwiększa objętość i blokuje przejście ognia oraz dymu. W normalnych warunkach pełni też funkcję zwykłej uszczelki. Uszczelki zużywają się i bywają uszkodzone, np. przez malowanie, więc wymagają kontroli.
Trzymacz elektromagnetyczny
Zwany też chwytakiem magnetycznym, utrzymuje skrzydło w pozycji otwartej, co ułatwia codzienną komunikację. Zwykle jest podłączony do systemu oddymiania lub sygnalizacji pożaru. Gdy system wykryje zagrożenie i odetnie zasilanie, trzymacz zwalnia drzwi, a samozamykacz je zamyka. Sterowanie odbywa się za pomocą wyłącznika dymowego albo centrali dymowej.
Zwora elektromagnetyczna
Zwana elektromagnesem, służy do zamykania strefy chronionej w systemach kontroli dostępu oraz do odblokowania drzwi ewakuacyjnych. Przy zaniku napięcia drzwi można otworzyć, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi.
Siłowniki
To elementy napędów ramieniowych współpracujące z systemami oddymiania. Pełnią funkcję napowietrzania klatek schodowych i pomieszczeń podczas pożaru.
Antypanika
Okucia antypaniczne umożliwiają szybkie otwarcie drzwi za pomocą dźwigni lub klamki, bez użycia klucza. Montuje się je na drogach ewakuacyjnych, aby w momencie zagrożenia można było bezpiecznie opuścić budynek. Spotkasz dwa typy: zamki z dźwignią lub płytą naciskową według normy PN-EN 1125, przeznaczone do miejsc, gdzie mogą przebywać osoby nieznające obiektu, oraz zamki z klamką według PN-EN 179, stosowane tam, gdzie użytkownicy znają drogę ewakuacji. W drzwiach ppoż. okucia muszą być dopuszczone do stosowania w drzwiach o danej klasie.
Wszystkie elementy wyposażenia muszą być zgodne z drzwiami. Producent określa, które samozamykacze, zamki i uszczelki mogą być stosowane w danym modelu, a użycie przypadkowych zamienników może unieważnić badanie i obniżyć klasę odporności. Dlatego przy wymianie części wybieraj akcesoria dopuszczone do konkretnych drzwi, najlepiej wskazane w ich dokumentacji.
Jak dobrać drzwi – wymiar, kierunek otwierania, klasa odporności
Dobór drzwi przeciwpożarowych opiera się na trzech danych: klasie odporności z projektu ppoż., wymiarze otworu i kierunku otwierania. Błąd w którymkolwiek z tych punktów może uniemożliwić montaż albo odbiór drzwi, dlatego sprawdź je przed zamówieniem.
Klasa odporności
Weź ją z projektu ppoż. lub od rzeczoznawcy. Drzwi nie mogą mieć niższej klasy niż wymagana w danym miejscu. Wyższa klasa jest dopuszczalna, ale zwykle droższa, więc nie ma sensu przepłacać ponad wymagania. Sprawdź również, czy potrzebna jest dymoszczelność S oraz samozamykanie C.
Wymiar
Zmierz szerokość i wysokość otworu oraz grubość ściany. Pamiętaj, że wymiar drzwi różni się od wymiaru otworu o szczeliny montażowe, które wypełnia się materiałem ogniochronnym. Producenci podają wymiary w świetle przejścia i wymiary otworu montażowego, więc nie myl tych wartości. Gdy wymiaru nie da się dopasować do typoszeregu, drzwi wykonuje się na zamówienie.
Kierunek otwierania
Określ, czy drzwi są lewe czy prawe, oraz w którą stronę się otwierają. Ocenia się to od strony, z której widoczne są zawiasy. Na drogach ewakuacyjnych drzwi powinny otwierać się zgodnie z kierunkiem ewakuacji, aby tłum nie blokował skrzydła. Sprawdź to w projekcie, bo zmiana kierunku po zamontowaniu jest kłopotliwa.
Dodatkowe wymagania
Zastanów się, czy drzwi mają być przeszklone, w jakim kolorze, czy będą sterowane z systemu oddymiania i czy potrzebujesz antypaniki. Jeśli drzwi będą intensywnie używane, zwróć uwagę na trwałość zawiasów i okuć. Przy większych inwestycjach warto skonsultować dobór z doradcą.
Sprawdź też ofertę:
drzwi przeciwpożarowe EI 30 drzwi przeciwpożarowe EI 60 drzwi przeciwpożarowe EI 120 drzwi przeciwpożarowe jednoskrzydłowe drzwi przeciwpożarowe dwuskrzydłowe
Montaż i przeglądy drzwi ppoż.
Drzwi przeciwpożarowe powinien montować wyspecjalizowany personel, zgodnie z instrukcją producenta, bo od jakości montażu zależy zachowanie klasy odporności. Po zamontowaniu drzwi wymagają regularnych przeglądów technicznych, najczęściej raz lub dwa razy w roku, zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową producenta.
Na co zwrócić uwagę przy montażu
Nawet najlepsze drzwi nie zadziałają, jeśli zostaną źle osadzone. Ościeżnicę mocuje się w ścianie o odpowiedniej klasie odporności, zgodnie ze sposobem kotwienia podanym przez producenta. Szczeliny między ościeżnicą a murem wypełnia się materiałem ogniochronnym, a nie zwykłą pianką montażową. Po montażu sprawdza się równość skrzydła, równomierne przyleganie uszczelek i prawidłowe domykanie przez samozamykacz. Montaż drzwi z antypaniką i systemem sterowania wymaga także poprawnego podłączenia elektrycznego.
Co sprawdza się podczas przeglądu
W ramach przeglądu technik kontroluje:
- działanie i regulację samozamykacza,- stan uszczelek pęczniejących i dymnych,- zawiasy, zamki i okucia, w tym antypanikę,- szczelinę między skrzydłem a ościeżnicą,- działanie trzymaczy i zwór elektromagnetycznych,- czytelność tabliczki znamionowej i kompletność dokumentacji.
Z przeglądu sporządza się protokół, który przydaje się podczas kontroli straży pożarnej oraz w kontaktach z ubezpieczycielem.
Dokumentacja i odbiór
Po montażu zachowaj komplet dokumentów: deklarację właściwości użytkowych lub inny dokument dopuszczający, instrukcję montażu i użytkowania oraz dokumentację techniczno-ruchową. Podczas odbioru budynku i kontroli straży pożarnej mogą być potrzebne do wykazania, że drzwi spełniają wymagania projektu. Za stan drzwi odpowiada właściciel lub zarządca obiektu, dlatego warto prowadzić książkę obiektu z zapisem przeglądów i napraw.
Najczęstsze błędy w użytkowaniu
Drzwi tracą skuteczność nie tylko przez wady wykonania, ale też przez codzienne zaniedbania. Do najczęstszych należą:
- blokowanie drzwi klinem lub innym przedmiotem w pozycji otwartej,- demontaż albo rozkręcenie samozamykacza, bo „hałasuje",- malowanie uszczelek i okuć,- dowiercanie otworów i montaż dodatkowych elementów bez zgody producenta,- ignorowanie uszkodzeń skrzydła, ościeżnicy i szyby.
Potrzebujesz montażu lub przeglądu? Pełną ofertę naszych usług znajdziesz tutaj.
FAQ
Od czego zależy cena drzwi przeciwpożarowych?
Cena zależy przede wszystkim od klasy odporności ogniowej, wymiarów i liczby skrzydeł. Droższe są drzwi o wyższej klasie, np. EI 120, drzwi dwuskrzydłowe i duże. Na koszt wpływają też przeszklenie, dymoszczelność S, wykończenie (kolor, materiał) oraz wyposażenie, takie jak samozamykacz, antypanika czy trzymacz elektromagnetyczny. Dochodzi do tego koszt montażu, a w przypadku nietypowych wymiarów także wykonanie na zamówienie.
Przy porównywaniu ofert sprawdź, co jest wliczone w cenę. Ta sama kwota może dotyczyć samego skrzydła z ościeżnicą albo kompletu z samozamykaczem i montażem. Pamiętaj też, że drzwi bez ważnych dokumentów dopuszczających mogą nie zostać zaakceptowane przy odbiorze, więc tańsza oferta nie zawsze jest korzystniejsza.
Aktualne ceny i dostępne warianty znajdziesz w kategorii: drzwi przeciwpożarowe.
Zachęcamy także do odwiedzenia naszych innych artykułów m.in. o właściwym dobieraniu klas odporności ogniowej w drzwiach ppoż: Drzwi ppoż. – jak dobrać klasę odporności ogniowej?