Hydranty wewnętrzne
Jakie, Gdzie i Kiedy?
Wybór odpowiedniego hydrantu wewnętrznego, to jedna z ważniejszych czynności, przy planowaniu zastosowań przeciwpożarowych w każdej placówce, która tego wymaga (a jest ich całkiem sporo).
Budynki użyteczności publicznej takie jak hotele, biura, szpitale, szkoły, kina; garaże wielokondygnacyjne i jednokondygnacyjne; magazyny, budynki wysokie i wysokościowe - co łączy te wszystkie miejsca?
Właśnie hydranty wewnętrzne, jednak sprawa nie jest tak prosta jak wybranie pierwszego lepszego hydrantu, przyczepienie go na ścianę i poklepanie się po ramieniu, że sprawa załatwiona.
W zależności od specyfikacji budynku potrzebujemy odpowiedniego hydrantu, takiego, który będzie w stanie zabezpieczyć całość swojego pola działania a jednocześnie nie narobić niepotrzebnych szkód. W tym blogu omówimy właśnie to – jaki hydrant, do jakiego miejsca, kiedy i dla czego.
Zanim jednak przejdziemy do hydrantów omówmy, oznaczenia kategorii zagrożenia ludzi (ZL).
ZL I
Budynki lub części budynków zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami.
Między innymi, kina, teatry, kluby, domy handlowe, sale koncertowe, duże restauracje, hale sportowe, sale konferencyjne.
ZL II
Budynki lub części budynków przeznaczone do jednoczesnego przebywania osób o ograniczonej zdolności poruszania się.
Między innymi, szpitale, sanatoria, domy opieki społecznej, przedszkola, żłobki, areszty, zakłady karne.\
ZL III
Budynki użyteczności publicznej niezakwalifikowane do ZL I i ZL II, z wyjątkiem budynków inwentarskich (czyli niebędących magazynami, produkcją ani mieszkalnymi).
Między innymi, biurowce, urzędy, przychodnie lekarskie, szkoły, banki, sklepy (nie supermarkety)
ZL IV
Budynki mieszkalne.
Między innymi, domy jednorodzinne, budynki mieszkalne wielorodzinne tj. bloki, kamienice, apartamentowce.
ZL V
Budynki zamieszkania zbiorowego, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II.
Między innymi, Hotele, internaty, pensjonaty, hostele, akademiki, domy studenckie, koszary.
To pod jaką kategorię przypada dany budynek możemy zaleźć w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Gdzie znaleźć informację o kategorii zagrożenia dla danego budynku?
Projekt Budowlany (architektoniczno-budowlany):
Przeważnie taka informacja jest zawarta w części opisowej projektu, w rozdziale dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego.
Pozwolenie na Użytkowanie / Zgłoszenie Zakończenia Budowy / Książka Obiektu Budowlanego:
W tych dokumentach znajdują się informacje o przeznaczeniu obiektu, co wskazuje na kategorię ZL.
Operat Przeciwpożarowy (dla obiektów produkcyjnych i magazynowych):
W przypadku niektórych obiektów produkcyjno-magazynowych, kategoria ZL jest określana w ramach szerszej analizy projektowej.
Inwentaryzacja lub Ekspertyza Przeciwpożarowa:
Niektóre starsze budynki nie mają pełnej dokumentacji. W takich przypadkach można zlecić wykonanie ekspertyzy rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, który określi kategorię Zagrożenia Ludzi na podstawie aktualnego sposobu użytku budynku.
Jaki jest główny podział hydrantów wewnętrznych?
Jest to średnica nominalna (DN) węża:
To najbardziej uniwersalne hydranty i stosuje się je w strefach pożarowych zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL.
DN 25 stosujemy we wszelkiego rodzaju kategorii ZL, czyli budynki mieszkalne, obiekty użyteczności publicznej, budynki handlowe, obiekty produkcyjne i magazynowe jak i na każdej kondygnacji budynków wysokich i wysokościowych nie wliczając w to parkingów lub składowisk, zakwalifikowanych do ZL IV
Te hydranty mają bardzo specyficzne zastosowanie, głownie w miejscach o podwyższonym ryzyku związanym z przechowywaniem pojazdów.
DN 33 stosujemy przede wszystkim w garażach jednokondygnacyjnych zamkniętych z więcej niż 10 stanowiskami postojowymi, garażach wielokondygnacyjnych oraz składowiskach.
Stosowane są w miejscach o dużym zagrożeniu pożarowym lub tam, gdzie wymagana jest duża wydajność wody do gaszenia pożaru.
DN 52 stosujemy w obiektach o większym zagrożeniu pożarowym. Duże obiekty produkcyjne, duże obiekty magazynowe, w niektórych przypadkach w obiektach użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego, jeśli wynika to z obciążenia ogniowego i specyfiki obiektu, zawsze jest to uwzględnione w projekcie budowlanym.
Budowa hydrantu wewnętrznego
Typowy hydrant wewnętrzny składa się z kilku podstawowych elementów:
1. Szafka hydrantowa
2. Wąż pożarniczy
3. Zawór hydrantowy
4. Prądownica wodna
5. Tabliczka informacyjna
O każdym z tych elementów opowiadamy poniżej.
Gdzie zamontować hydrant wewnętrzny?
Montaż hydrantów wewnętrznych w Polsce nie jest przypadkowy. To proces precyzyjnie regulowany przez przepisy przeciwpożarowe, przede wszystkim przez Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
Ogólne zasady rozmieszczenia:
Hydranty montuje się w miejscach strategicznych, tak aby umożliwić szybkie ugaszenie pożaru w zarodku. Dzięki temu można zapanować nad ogniem, zanim zdąży się rozprzestrzenić, a dodatkowo ułatwia to pracę ekipom ratowniczym. Lokalizacja ma tu kluczowe znaczenie. Hydrant musi być łatwo dostępny, dobrze widoczny i tak umiejscowiony, by objął cały chroniony obszar.
Łatwy dostęp i widoczność:
Szafki hydrantowe muszą być umieszczone w widocznych miejscach, łatwo dostępne, nie zastawione żadnymi przedmiotami i oznaczone odpowiednim znakiem (czerwony piktogram "hydrant wewnętrzny").
Wysokość montażu:
Dopuszczalna wysokość montażu (od podłogi do spodu szafki) to maksymalnie 135 cm. Ma to na celu ułatwienie obsługi hydrantu każdej dorosłej osobie.
Minimalna odległość:
Odległość od najbliższego hydrantu do chronionego miejsca nie może przekraczać zasięgu działania hydrantu (długość węża + zasięg prądownicy).
Ciśnienie wody:
Instalacja musi zapewniać odpowiednie ciśnienie.
Mówiąc o rozmieszczeniu hydrantów nie możemy pominąć tematu, w czym je rozmieszczamy.
Kiedy myślimy o hydrancie, często wyobrażamy sobie tylko wąż i zawór. Tymczasem podstawą całej instalacji są szafki hydrantowe. To solidne i funkcjonalne rozwiązania, w których przechowuje się węże hydrantowe oraz inne elementy systemu PPOŻ. W środku znajdziemy miejsce na węże, zawory, prądownice i akcesoria, które w sytuacji awaryjnej muszą być pod ręką. Szafki montuje się zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków, aby dostęp był jak najprostszy.
Jakie są rodzaje szafek hydrantowych?
Szafki natynkowe
Zastosowanie: Montaż na zewnętrznych ścianach budynków lub w pomieszczeniach technicznych
Szafki podtynkowe
Zastosowanie: Estetyczne i oszczędzające miejsce rozwiązanie, idealne do nowoczesnych biurowców i innych budynków, gdzie liczy się wygląd
Szafki smukłe
Zastosowanie: Montaż w wąskich korytarzach, wnękach lub innych przestrzeniach o ograniczonej głębokości
Co wziąć pod uwagę przy wyborze pustej szafki hydrantowej?
Rodzaj budynku
Dla budynków o dużej powierzchni, takich jak hale przemysłowe, najlepszym rozwiązaniem będą szafki natynkowe z dużą przestrzenią na przechowywanie akcesoriów hydrantowych.
Szafki podtynkowe będą lepsze w biurowcach czy budynkach mieszkalnych, gdzie ważne jest estetyczne ukrycie urządzeń.
Warunki przestrzenne
W przypadku ograniczonej przestrzeni, np. w wąskich korytarzach, szafki smukłe będą idealnym rozwiązaniem.
Jeżeli przestrzeń pozwala, można wybrać większe szafki natynkowe, które pomieszczą wszystkie niezbędne akcesoria PPOŻ.
Zabezpieczenie
Szafki wyposażone są w zamek umożliwiający szybki dostęp do zawartości w razie pożaru, ale równocześnie zapobiegają nieautoryzowanemu otwarciu.
Aby skompletować cały hydrant, do szafki hydrantowej i zaworu trzeba zabezpieczyć się w wąż.
Kompletując hydrant, nie możemy zapomnieć o wężu. Do wyboru mamy węże tłoczne i hydrantowe – oba są niezbędne, by skutecznie dostarczyć wodę do miejsca pożaru. To elementy projektowane z myślą o wytrzymałości, elastyczności i odporności na trudne warunki. Spełniają surowe normy PN-EN 671 i ISO 9001, co daje pewność, że w sytuacji awaryjnej nie zawiodą.
Węże hydrantowe
Zastosowanie: Węże hydrantowe służą do łączenia hydrantów z prądownicami w systemach przeciwpożarowych. Dzięki nim strażacy mogą szybko i efektywnie transportować wodę w celu gaszenia pożaru.
Materiał: Wykonane z wysokiej jakości tkanin poliestrowych lub wielowarstwowych materiałów kompozytowych, co zapewnia dużą wytrzymałość na ciśnienie oraz odporność na ścieranie.
Normy: Spełniają wymagania norm PN-EN 671-1 i ISO 9001, co gwarantuje ich jakość oraz niezawodność w ekstremalnych warunkach.
Średnice: Standardowe średnice to DN25, DN33, DN52, z możliwością dostosowania do indywidualnych potrzeb.
Węże tłoczne
Zastosowanie: Węże tłoczne wykorzystywane są głównie w systemach pomp tłoczących wodę pod dużym ciśnieniem. Znajdują zastosowanie w przemysłowych instalacjach przeciwpożarowych, pompowniach, a także przy pożarach wymagających szybkiego dostępu do wody z hydrantów lub zbiorników.
Materiał: Produkowane z wielowarstwowego materiału PVC lub gumy, co zapewnia elastyczność, odporność na wysokie ciśnienie, uszkodzenia mechaniczne oraz działanie chemikaliów.
Ciśnienie robocze: Węże tłoczne charakteryzują się różnymi poziomami ciśnienia roboczego (od 8 do 20 bar), co umożliwia ich stosowanie w szerokim zakresie zastosowań.
Normy: Zgodność z normami PN-EN 12201 oraz ISO 9001, co gwarantuje wysoką jakość i bezpieczeństwo.
Armatura przeciwpożarowa, jaka, do czego i po co.
Na koniec warto wspomnieć o armaturze przeciwpożarowej. To zestaw elementów instalacji i urządzeń wodociągowych, które odpowiadają za kontrolowanie, kierowanie i dostarczanie środka gaśniczego – najczęściej wody – do miejsca pożaru. Armatura łączy poszczególne elementy sprzętu gaśniczego w spójny system, który w krytycznym momencie musi działać bezbłędnie.
Armatura hydrantowa i zawory
To podstawowe elementy instalacji, które umożliwiają ręczne uruchomienie systemu gaśniczego.
Zawory hydrantowe (np. DN 25, DN 52):
Służą do otwierania i zamykania dopływu wody do węża hydrantowego. Montowane są w szafkach hydrantowych, aby umożliwić użytkownikom lub strażakom natychmiastowe użycie wody do gaszenia pożaru wewnątrz budynku.
Zawory odcinające/kontrolne:
Stosowane w sieciach wodociągowych ppoż. (np. w systemach tryskaczowych), pozwalają na odcięcie dopływu wody do poszczególnych sekcji instalacji w celach konserwacyjnych lub weryfikacyjnych, bez wyłączania całego systemu.
Złącza i łączniki
Elementy te umożliwiają szybkie i szczelne łączenie ze sobą różnych części sprzętu pożarniczego.
Łączniki
Służą do łączenia węży gaśniczych ze sobą, z hydrantami, pompami pożarowymi, rozdzielaczami i prądnicami. Ich konstrukcja pozwala na błyskawiczne połączenie, co jest kluczowe podczas akcji ratowniczej, kiedy liczy się każda sekunda.
Nasady i pokrywy
Zakończenia węży, które umożliwiają podłączenie do sieci lub zabezpieczają nieużywane przyłącza przed zanieczyszczeniem.
Prądownice
To urządzenia końcowe, które kształtują strumień wody i sterują nim. Montowane na końcu węża gaśniczego. Służą do formowania strumienia wody – od zwartego (daleki zasięg) po rozproszony (ochrona przed ogniem, chłodzenie, gaszenie). Pozwalają na precyzyjne kierowanie środka gaśniczego.
Redukcje hydrantowe
Redukcje służą do zmiany średnicy węży lub nasad, umożliwiając ich elastyczne dopasowanie do różnych typów hydrantów i połączeń. Są niezastąpione w przypadku, gdy różne elementy systemu mają różne średnice.
Materiały:
Wykonane z aluminium, mosiądzu lub stali nierdzewnej, co zapewnia wysoką odporność na ciśnienie i warunki atmosferyczne.
Typy:
Dostępne redukcje pozwalają na zmianę średnicy z DN25 na DN33, DN52 na DN33 i inne kombinacje.
Inne akcesoria
Zawory, kraniki, obejmy:
Różnego rodzaju akcesoria, takie jak zawory hydrantowe, kraniki bezpieczeństwa oraz obejmy do węży, które umożliwiają łatwą i bezpieczną obsługę systemów hydrantowych.
No to mamy hydrant
Jak widzisz, montaż hydrantów wewnętrznych to nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim inwestycja w bezpieczeństwo. Odpowiednia lokalizacja, solidne szafki, niezawodne węże i armatura przeciwpożarowa tworzą system, który w sytuacji kryzysowej może uratować życie i mienie. Warto pamiętać, że każdy element – od zaworu po prądownicę – ma znaczenie.
Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoja instalacja spełnia wszystkie normy i będzie działać bez zarzutu, postaw na sprawdzone rozwiązania.