Lakiery i Impregnaty
Ogniochronne

 

Lakiery i impregnaty ogniochronne do drewna to specjalistyczne produkty, które znacznie opóźniają zapłon i rozprzestrzenianie się ognia, a ich skuteczność jest potwierdzana przez odpowiednie klasyfikacje ogniowe.

Jakie są klasyfikacje ogniowe, jakie mechanizmy działania, jakie różnice aplikacji i parametry techniczne? Tego wszystkiego i jeszcze więcej dowiesz się w tym artykule.

 

Impregnat czy Lakier?

Co wybrać?

 

Główną, najbardziej oczywistą, różnicą między impregnatami a lakierami jest to jak w jaki sposób wnikają w strukturę drewna. Dodatkowo różnią się mechanizmem tworzenia ochrony. Obie te cechy przekładają się zarówno na estetykę jak i na zastosowanie.

Impregnaty zapewniają głęboką ochronę materiału, można powiedzieć że działają "od środka", wnikają w strukturę i zmieniają właściwości chemiczne drewna, utrudniając zapłon i sprzyjając zwęgleniu bez płomieni. Co za tym idzie, impregnaty chronią drewno przede wszystkim przed działaniem biologicznym, mówimy tutaj o grzybach, pleśniach, owadach. Rzadziej chronią przed UV czy uszkodzeniami mechanicznymi, ponieważ przeważnie nie tworzą powłoki na pokrytym materiale.

Lakiery w przeciwieństwie do impregnatów, działają "na zewnątrz". Tworzą powłokę na powierzchni drewna, która może pęcznieć pod wpływem wysokiej temperatury, tworząc izolującą warstwę piany, która odcina dopływ tlenu, lecz nie jest to reguła, zawsze przy wyborze lakieru należy sprawdzić jego formę działania. Dla porównania PROMADUR Farba ogniochronna tworzy pęczniejącą pianę, za to FOBOS® Z-LAK nie stworzy takiej piany pod wpływem temperatury. Powłoka o której mówimy jest twarda, może być błyszcząca lub matowa i może zarówno podkreślać naturalny rysunek słojów lub je zakryć, w zależności od potrzeb estetycznych. Dzięki twardej powłoce malowany materiał jest chroniony przed uszkodzeniami mechanicznymi, wodą i promieniowaniem UV, dla tego też zalecane są do materiałów znajdujących się na zewnątrz.

Parametry Techniczne
Lakierów i Impregnatów

 

Wiemy już trochę o mechanizmach ochrony oraz o finalnym efekcie estetycznym, ale to nie jedyne właściwości, które bierze się pod uwagę przy wyborze odpowiedniego zastosowania. Lakiery i Impregnaty mają różne parametry techniczne, które wpływają na dobór odpowiedniego preparatu, to jaka substancja aktywna została zastosowana w preparacie, to jaką ma klasyfikację ogniową, jaki czas schnięcia, jaką wydajność, jaką odporność, to wszystko wpływa na efekt końcowy naszej pracy.

Na początek można założyć że przeważnie lakiery będą schły dłużej niż impregnaty, wynika to głównie z substancji aktywnych - Żywice, środki spieniające, pentaerytrytol, fosforany - rozcieńczane najczęściej w wodzie lub innym rozpuszczalniku organicznym. Ze względu na swoje substancje, lakiery mamy w formie płynnej lub półpłynnej, gdzie impregnaty często występują w formie stałej - proszki takie jak sole amonowe, fosforany lub kwas borowy, które przed impregnacją, rozcieńczane są na przykład w wodzie lub koncentracie do rozcieńczania impregnatów, ewentualnie w formie gotowej do aplikacji czyli zmieszanej u producenta.

Wydajność jest często podawana w gramach na metr kwadratowy (g/m²) lub w kilogramach na metr sześcienny (kg/m³) drewna, to drugie w przypadkach impregnatów do aplikacji ciśnieniowej. ZAWSZE należy stosować zalecaną przez producenta ilość produktu, aby osiągnąć deklarowaną klasę odporności ogniowej.

Przykład liczenia wydajności lakieru UNIEPAL-DREW SPECIAL FR (Który mogą Państwo znaleźć w naszym sklepie):

• Kluczowy parametr: Minimalne zużycie masy na m²

Aby uzyskać deklarowaną klasyfikację ogniową (np. B-s1, d0), producent wymaga co najmniej 200 g/m² lakieru. Jest to wartość bezwzględna, której należy przestrzegać.

• Przykładowe wyliczenia:

Wydajność w litrach na metr kwadratowy jest wartością orientacyjną i zależy od gęstości produktu.

Dane: Minimalne wymagane zużycie = 200 g/m².

Przyjęta gęstość: Około 1,0 g/m³ (lub 1000 g/L) według założeń producenta.

Wyliczenia z 1 litra: 1000 g (1 litr) / 200 g/m2 = 5 m²/L

Oznacza to, że z 5 litrowego opakowania powinniśmy zabezpieczyć maksymalnie (5000 g / 200 g/m² =) 25 m² powierzchni.

• Liczenie powierzchni i zapotrzebowania na produkt

Aby obliczyć, ile produktu potrzebujesz, musisz znać dokładną powierzchnię malowania (P) i minimalne zużycie (Z):

Potrzebna ilość (g) = P _{powierzchni ^x} Z _minimalne 

Przykład: Masz 50 m² powierzchni, którą chcesz pomalować.

Wyliczenie: 50 m^2 _x 200 g/m² = 10000 g (czyli 10 kg lub około 10 litrów produktu)

 Różnice w wydajności

Dla impregnatów (takich jak typowy Uniedrew na bazie soli), wydajność jest liczona podobnie, ale może dotyczyć innych specyfikacji:

Lakier (Special FR): Zużycie podawane jest w g/m² i dotyczy głównie powierzchniowego zabezpieczenia estetycznego (klasa B-s1, d0, NRO dla okładzin).

Impregnat (Uniedrew): Zużycie może być podawane w kg/m³ drewna lub g/m² dla aplikacji natryskowej.

Wniosek: Niezależnie od produktu, kluczowe jest osiągnięcie minimalnej masy (w gramach lub kilogramach) preparatu na jednostkę powierzchni lub objętości drewna, zgodnie z kartą techniczną danego wyrobu.

 

 Klasyfikacje Ogniowe

Wcześniej wspomnieliśmy troszkę o klasyfikacjach ogniowych. Jakie są rodzaje klasyfikacji, co oznaczają i na jakiej podstawie są określane? Klasyfikacja ogniowa impregnatów i lakierów ogniochronnych opiera się na europejskim systemie reakcji na ogień, zdefiniowanym w normie PN-EN 13501-1. System ten służy do ocenienia, w jakim stopniu dany materiał przyczynia się do rozwoju pożaru.

Mamy dwie główne klasyfikacje:

1. Klasa Reakcji na Ogień: Określa zachowanie samego materiału (drewna z nałożonym produktem) w początkowej fazie pożaru.
2. Klasa Odporności Ogniowej: Dotyczy całego elementu konstrukcyjnego (np. ściany, stropu, dachu) i mierzy czas (w minutach np. REI 60, R120 itp.), przez jaki element zachowuje swoje właściwości nośne i izolacyjne.

R - Nośność
E - szczelność
I - izolacyjność
60 - czas w minutach, w jakim element zachowuje swoje właściwości R, E, I.

Lakiery i Impregnaty służą do podniesienia klasy reakcji na ogień drewna.

Klasyfikacja Reakcji na Ogień
(PN-EN 13501-1)

Nieimpregnowane drewno iglaste osiąga klasę D-s2, d0 lub D-s2, d1. Zastosowanie odpowiedniego impregnatu lub lakieru pozwala podnieść tę klasę do najwyższej możliwej dla materiałów organicznych:

Klasa B-s1, d0 (Najwyższa)

Oznaczenie to jest standardowym celem dla większości wysokiej jakości produktów ogniochronnych dostępnych na rynku (np. UNIEPAL-DREW SPECIAL FR)

Co oznaczają poszczególne symbole w klasyfikacji B-s1, d0:

B: Materiał trudno zapalny lub o bardzo ograniczonym udziale w pożarze (praktycznie niepalny, tuż za materiałami nieorganicznymi A1 i A2).

s1: Bardzo niska emisja dymu (s od smoke, dym po angielsku). Jest to najlepszy wynik w tej kategorii.

d0: Brak płonących kropel/opadów (d od droplets, krople po angielsku). Oznacza to, że produkt nie wytwarza płonących, spadających elementów, które mogłyby rozprzestrzenić ogień.

Występują również inne możliwe klasy np. C-s2, d1, które wciąż stanowią znaczną poprawę w stosunku do drewna surowego, ale oferują mniejszy poziom bezpieczeństwa.

Polska Norma NRO
(Nierozprzestrzeniający Ognia)

W polskim prawie budowlanym często spotykanym określeniem jest NRO czyli nierozprzestrzeniający ognia. Certyfikat NRO jest polskim odpowiednikiem albo uzupełnieniem europejskiej klasy B-s1, d0 lub C-s2, d1 dla konkretnych zastosowań (np. dla elementów elewacji lub dachów). Produkt, który ma KOT (czyli Krajową Ocenę Techniczną) z oznaczeniem NRO, spełnia polskie wymogi prawne.

 Dane Techniczne i Certyfikacja

Najważniejszą informacją techniczną przy wyborze produktu jest jego dokumentacja (Karta Techniczna, Krajowa Ocena Techniczna, Certyfikat Zgodności), która dokładnie wskazuje, jaką klasę reakcji na ogień można osiągnąć przy jakim minimalnym zużyciu preparatu. Lakiery i Impregnaty przechodzą rygorystyczne testy laboratoryjne, które weryfikują ich zachowanie w warunkach pożaru. Takie testy to np. test małego płomienia lub test SBI (Single Burning Item - test pojedynczego płonącego przedmiotu). 

Konkluzja

Teraz już wiadomo jakie zastosowanie wybrać do jakiej sytuacji, lub skąd brać potrzebne, do określenia odpowiedniego zastosowania, informacje (Karty techniczne, certyfikaty) i jak obliczyć zapotrzebowanie materiału. Z całą tą wiedzą można podjąć świadomą decyzję, jednak w razie wątpliwości, zapraszamy do kontaktu z przedstawicielami FireTech, czy to w formie telefonicznej, mailowej lub fizycznie na miejscu w jednym z naszych oddziałów.

Najlepsze możliwe lakiery i impregnaty, dostosowane do większości projektów wymagających zabezpieczenia ogniochronnego, można znaleźć w naszym sklepie FireTech zarówno online jak i w naszych placówkach.