Jak dobrać odpowiednią gaśnicę do obiektu

Wybór odpowiedniej gaśnicy to jeden z podstawowych, a jednocześnie najczęściej bagatelizowanych elementów ochrony przeciwpożarowej. Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów gaśnic – proszkowe, śniegowe, pianowe, wodno-mgłowe czy dedykowane do baterii litowo-jonowych – a każda z nich sprawdzi się w innych warunkach i przy innym typie pożaru. Źle dobrana gaśnica nie tylko nie ugasi ognia, ale w niektórych przypadkach (np. użyta na instalację elektryczną pod napięciem lub na tłuszcze kuchenne) może wręcz nasilić zagrożenie. W tym artykule wyjaśniamy, na co zwrócić uwagę przy wyborze gaśnicy, jakie przepisy regulują jej dobór do konkretnego obiektu oraz jak prawidłowo oznaczyć jej lokalizację.

Jaka gaśnica jest wymagana 

Dobór gaśnicy do obiektu nie jest kwestią przypadku – reguluje go rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, obiektów budowlanych i terenów, które określa minimalną liczbę i rodzaj gaśnic w zależności od powierzchni obiektu oraz klasy zagrożenia pożarowego. Punktem wyjścia jest zawsze rodzaj materiałów palnych występujących w danym pomieszczeniu, ponieważ to on decyduje o klasie pożaru (A, B, C, D lub F), a co za tym idzie – o typie środka gaśniczego.

Najbardziej uniwersalnym rozwiązaniem są gaśnice proszkowe, które gaszą pożary grupy A, B i C, dzięki czemu sprawdzają się w magazynach, halach produkcyjnych, warsztatach czy na stacjach paliw. Tam, gdzie w grę wchodzi urządzenia elektroniczne, serwerownie lub pomieszczenia z delikatnym sprzętem, lepszym wyborem będą gaśnice śniegowe na dwutlenek węgla (CO2) – nie pozostawiają zabrudzeń i nie przewodzą prądu. Z kolei w biurach, hotelach czy obiektach użyteczności publicznej, gdzie dominują materiały stałe (papier, drewno, tekstylia), dobrze sprawdzą się gaśnice pianowe i wodno-mgłowe. Warto też pamiętać o rosnącej popularności gaśnic do baterii litowo-jonowych – ich obecność staje się coraz bardziej istotna wszędzie tam, gdzie ładowane są rowery elektryczne, hulajnogi czy akumulatory narzędziowe.

Przy doborze liczby i rodzaju gaśnic kluczowe są dwa parametry: powierzchnia strefy pożarowej oraz jednostka masy środka gaśniczego przypadająca na określoną powierzchnię (najczęściej 2 kg lub 3 dm³ na 100 m² powierzchni w budynkach o normalnym zagrożeniu). Dokładne wymagania najlepiej ustalić na podstawie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego obiektu lub w konsultacji z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Jaką gaśnicę wybrać do biura 

Biura to specyficzne środowisko – z jednej strony dominują w nich materiały stałe, takie jak papier, kartony czy meble (pożary klasy A), z drugiej – niemal w każdym pomieszczeniu znajduje się sprzęt elektroniczny: komputery, drukarki, serwery czy listwy zasilające. To sprawia, że gaśnica do biura musi być uniwersalna i jednocześnie bezpieczna dla urządzeń pod napięciem.

Najczęściej rekomendowanym rozwiązaniem są niewielkie gaśnice proszkowe o pojemności 2–6 kg z atestem do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem do 1000 V – są skuteczne, kompaktowe i stosunkowo niedrogie w utrzymaniu. Alternatywą, coraz częściej wybieraną do przestrzeni biurowych i serwerowni, są gaśnice śniegowe na CO2 – ich największą zaletą jest to, że środek gaśniczy odparowuje bez śladu, nie niszcząc dokumentów, klawiatur ani podzespołów elektronicznych. Warto też rozważyć gaśnice wodno-mgłowe, które są bezpieczne, skuteczne przy pożarach klasy A i coraz częściej stosowane w obiektach, gdzie liczy się estetyka i komfort użytkowników, ponadto można nimi gasić ludzi.

Przy wyborze gaśnicy do biura warto zwrócić uwagę nie tylko na typ środka gaśniczego, ale też na wagę i wygodę obsługi – urządzenie powinno być na tyle lekkie, by mógł je swobodnie użyć każdy pracownik, niezależnie od kondycji fizycznej. Pełną ofertę gaśnic dopasowanych do przestrzeni biurowej znajdziesz w kategorii gaśnice.

Jak odpowiednio oznaczyć miejsce gaśnicy na obiekcie

Sama obecność gaśnicy w budynku to za mało – zgodnie z przepisami musi ona być łatwo dostępna i czytelnie oznaczona, tak aby w sytuacji zagrożenia każda osoba mogła ją błyskawicznie zlokalizować, nawet w warunkach ograniczonej widoczności spowodowanej zadymieniem. Miejsce, w którym znajduje się gaśnica, powinno zostać oznaczone znakiem bezpieczeństwa zgodnym z normą PN-EN ISO 7010 – to biały piktogram gaśnicy na czerwonym tle, umieszczony w widocznym miejscu, najczęściej nad samą gaśnicą lub bezpośrednio przy niej.

Kilka podstawowych zasad prawidłowego oznaczenia i rozmieszczenia:

• Znak powinien być umieszczony na wysokości umożliwiającej jego odczytanie z odległości, w miejscu dobrze oświetlonym i niezasłoniętym przez inne elementy wyposażenia.
• Droga dojścia do gaśnicy nie powinna przekraczać 30 metrów, a sam dostęp do niej musi być zawsze odblokowany – bez skrzynek, mebli czy innych przeszkód.
• W obiektach o większym natężeniu ruchu warto rozważyć montaż w dedykowanych szafkach i skorzystać z gotowych zestawów akcesoriów dostępnych w kategorii szafki i akcesoria do gaśnic.

Prawidłowe oznaczenie i rozmieszczenie gaśnic sprawdzane jest podczas kontroli Państwowej Straży Pożarnej, dlatego warto zadbać o ten element już na etapie planowania wyposażenia obiektu, a nie dopiero po zwróconej uwadze inspektora.

Które gaśnice pozostawiają po użyciu najmniej sprzątania

To pytanie zadaje sobie wielu właścicieli biur, sklepów i lokali usługowych, w których po użyciu gaśnicy trzeba szybko przywrócić porządek i normalne funkcjonowanie przestrzeni. Odpowiedzi jest kilka:

• najmniej sprzątania po użyciu zostawiają gaśnice śniegowe na dwutlenek węgla. Środek gaśniczy w postaci sprężonego CO2 po zadziałaniu odparowuje niemal natychmiast, nie zostawiając żadnego osadu, proszku ani wilgoci – to duża zaleta w serwerowniach, biurach czy pomieszczeniach z drogim sprzętem elektronicznym.

• Gaśnice pianowe i wodno-mgłowe również gwarantują minimalizację szkód przy ich użyciu lecz zostawiają po sobie wilgoć i pewne zabrudzenia.
• Zupełnie inaczej sytuacja wygląda w przypadku gaśnic proszkowych – choć są bardzo skuteczne i uniwersalne, drobny proszek gaśniczy po użyciu pokrywa niemal każdą powierzchnię w promieniu kilku metrów, wnikając w szczeliny sprzętu elektronicznego i tkaniny, co znacząco utrudnia i wydłuża sprzątanie.

Jeśli więc priorytetem jest ograniczenie ewentualnych strat wtórnych i szybki powrót do normalnego funkcjonowania po wykorzystaniu gaśnic w pożarze, warto rozważyć wyposażenie obiektu – zwłaszcza biura, serwerowni czy sklepu z elektroniką – w gaśnicę śniegową, zamiast opierać się wyłącznie na klasycznym rozwiązaniu proszkowym.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Ile gaśnic powinno znajdować się w biurze?

Liczba gaśnic zależy od powierzchni obiektu i klasy zagrożenia pożarowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami (najczęściej dwa kilogramy masy środka gaśniczego na każde 100 m² powierzchni). Dokładne wymagania warto ustalić na podstawie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego lub w konsultacji ze specjalistą ds. ppoż.

Czy jedna gaśnica proszkowa wystarczy do gaszenia każdego pożaru?

Nie – gaśnica proszkowa jest uniwersalna i gasi pożary klasy A, B i C, ale nie nadaje się np. do gaszenia tłuszczów kuchennych czy niektórych pożarów specjalistycznych. W takich przypadkach warto rozważyć dedykowane rozwiązania.

Jak często trzeba dokonywać przeglądu gaśnic w obiekcie?

Zgodnie z przepisami gaśnice powinny być poddawane przeglądom technicznym nie rzadziej niż raz na rok, a dodatkowo po każdym użyciu, niezależnie od stopnia jego zużycia.

Czy gaśnicę można powiesić w dowolnym miejscu?

Nie – lokalizacja gaśnicy musi zapewniać łatwy i szybki dostęp, być oznaczona zgodnie z normą PN-EN ISO 7010, a droga dojścia do niej nie powinna przekraczać 30 metrów.

Jakiej gaśnicy używa się w lokalach gastronomicznych?

Dla lokali gastronomicznych najlepszym rozwiązaniem z uwagi na gaszenie pożarów z grupy F (tłuszcze) są gaśnice płynowe.