Uszczelnienie dylatacji ppoż. – sznur dylatacyjny, wełna czy masa?

Uszczelnienie dylatacji ppoż. należy dobrać do szerokości i głębokości szczeliny, rodzaju przegrody, wymaganej odporności ogniowej oraz przewidywanego ruchu złącza. Do tego celu stosuje się między innymi ogniochronny sznur dylatacyjny, wełnę mineralną i masy ogniochronne. W niektórych rozwiązaniach materiały te są stosowane razem. Nie istnieje jednak jeden uniwersalny produkt odpowiedni do każdej dylatacji. Najważniejsze jest dobranie rozwiązania przeznaczonego do konkretnego zastosowania i wykonanie go zgodnie z dokumentacją producenta.

Czym jest dylatacja i dlaczego trzeba ją zabezpieczyć ppoż.

Dylatacja to celowo wykonana szczelina pomiędzy elementami budynku lub konstrukcji. Jej zadaniem jest umożliwienie kontrolowanego przemieszczania się poszczególnych części obiektu. Konstrukcja może pracować między innymi pod wpływem zmian temperatury, skurczu materiałów, osiadania budynku czy innych obciążeń. Dzięki dylatacji ogranicza się ryzyko powstawania przypadkowych pęknięć i uszkodzeń.
Z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej taka szczelina może być jednak słabym punktem przegrody. W czasie pożaru może stać się drogą rozprzestrzeniania się ognia i gorących gazów. Jest to szczególnie ważne wtedy, gdy dylatacja znajduje się w obrębie ściany lub stropu pełniącego funkcję oddzielenia przeciwpożarowego.
Dlatego dylatacja w takim miejscu powinna zostać odpowiednio zabezpieczona. Celem jest zachowanie wymaganej szczelności i izolacyjności ogniowej złącza przez określony czas. Parametry te określa się m.in. za pomocą klas EI. Litera E oznacza szczelność ogniową, czyli zdolność zabezpieczenia do powstrzymania płomieni i gorących gazów, natomiast I oznacza izolacyjność ogniową, czyli ograniczenie przenikania ciepła na drugą stronę przegrody. Liczba określa czas, w minutach, przez jaki oba te kryteria powinny być spełnione. Przykładowo EI 60 oznacza 60 minut odporności w zakresie szczelności i izolacyjności, EI 120 – 120 minut, a EI 240 – 240 minut.

Materiały: sznur dylatacyjny, wełna, masa ogniochronna

Jednym z rozwiązań stosowanych przy zabezpieczaniu dylatacji jest ogniochronny sznur dylatacyjny. W zależności od systemu może być wykonany z materiału mineralnego i przeznaczony do wypełniania szczelin o określonej szerokości. Jego zaletą jest prosty montaż i możliwość dopasowania do geometrii złącza. W przypadku produktu Insu-rope nie ma wymogu stosowania dodatkowej masy ognioochronnej. Dzięki temu zabezpieczenie dylatacji jest prostsze w wykonaniu, a sam montaż wymaga mniej materiałów i etapów pracy.
Drugim rozwiązaniem jest wełna mineralna. W systemach ochrony przeciwpożarowej może pełnić funkcję wypełnienia szczeliny. W zależności od konkretnego rozwiązania znaczenie mają między innymi jej gęstość, grubość, liczba warstw i sposób ułożenia. Wełna często współpracuje z masą ogniochronną, która zabezpiecza powierzchnię złącza.
Masa ogniochronna może z kolei tworzyć warstwę uszczelniającą. W przypadku dylatacji, które zmieniają swoją szerokość, istotna jest odpowiednia elastyczność produktu. Nie każda masa ogniochronna jest jednak przeznaczona do złączy pracujących.
Dlatego odpowiedź na pytanie „sznur dylatacyjny, wełna czy masa?” często brzmi: zależy od konkretnego systemu. W jednym przypadku odpowiedni będzie sznur, w innym wełna z masą, a jeszcze inne rozwiązanie może przewidywać zastosowanie samej masy.

Jak dobrać uszczelnienie do szerokości szczeliny

Szerokość dylatacji jest jednym z podstawowych parametrów przy wyborze zabezpieczenia. Nie można jednak przyjąć prostej zasady, że wąską szczelinę zawsze należy wypełnić masą, średnią sznurem, a szeroką wełną. Każdy system ma określony zakres zastosowania.
Przed wyborem materiału należy zmierzyć rzeczywistą szerokość i głębokość szczeliny. Trzeba również określić rodzaj i grubość przegrody oraz położenie złącza. Znaczenie ma także jego orientacja – inne rozwiązanie może być wymagane dla dylatacji poziomej w stropie, a inne dla pionowej w ścianie.
W przypadku dylatacji konstrukcyjnych ważny jest również przewidywany ruch złącza. Dylatacja może zmieniać swoją szerokość podczas użytkowania budynku, dlatego zabezpieczenie powinno być dostosowane do przewidywanej pracy. Sama informacja, że masa jest elastyczna, nie oznacza jeszcze, że cały system zachowa wymaganą odporność ogniową podczas ruchu.
Przy wyborze rozwiązania należy sprawdzić dokumentację producenta i upewnić się, że system jest przeznaczony do konkretnej szerokości i głębokości szczeliny, rodzaju przegrody, jej orientacji oraz wymaganej klasy odporności ogniowej.

Montaż i najczęstsze błędy

Prawidłowy montaż uszczelnienia dylatacji ppoż. rozpoczyna się od przygotowania szczeliny. Podłoże powinno zostać oczyszczone z kurzu, luźnych fragmentów materiału i innych zanieczyszczeń. Jest to szczególnie ważne w przypadku stosowania masy, która musi odpowiednio związać z podłożem.
Jeżeli system przewiduje zastosowanie sznura lub wełny, materiał należy umieścić w szczelinie zgodnie z instrukcją producenta. Trzeba zachować odpowiednią głębokość i sposób ułożenia. Przy aplikacji masy należy natomiast zwrócić uwagę na wymaganą grubość oraz dokładne i ciągłe wypełnienie złącza.
Jednym z najczęstszych błędów jest użycie wełny mineralnej bez zachowania parametrów wymaganych przez konkretny system.
Błędem może być również zastosowanie masy poza zakresem jej przeznaczenia, na przykład w szczelinie szerszej niż dopuszczona przez producenta. Problematyczne jest także pominięcie elementu wymaganego przez system lub zastosowanie przypadkowych produktów różnych producentów.
Nie należy więc tworzyć własnych zestawów materiałów tylko dlatego, że każdy z nich ma właściwości ogniochronne. O skuteczności zabezpieczenia decyduje cały przebadany układ, a nie pojedynczy produkt.
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: najpierw określić parametry dylatacji, następnie dobrać odpowiedni system, a na końcu wykonać go dokładnie według instrukcji producenta.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy każdą dylatację można uszczelnić masą ogniochronną?

Nie. Masa musi być przeznaczona do konkretnego rodzaju złącza oraz odpowiednia dla jego szerokości, rodzaju przegrody i wymaganej odporności ogniowej.

Sznur dylatacyjny czy wełna – co wybrać?

Zależy to od konkretnego systemu. Ogniochronny sznur może być elementem przeznaczonym do zabezpieczenia dylatacji, natomiast wełna mineralna często pełni funkcję wypełnienia współpracującego z masą ogniochronną.

Czy szerokość dylatacji ma znaczenie?

Tak. To jeden z najważniejszych parametrów podczas doboru systemu. Trzeba uwzględnić również głębokość szczeliny, rodzaj i grubość przegrody, orientację złącza, wymaganą odporność ogniową oraz przewidywany ruch dylatacji.

Co jest najważniejsze przy uszczelnieniu dylatacji ppoż.?

Najważniejsze jest zastosowanie kompletnego rozwiązania przeznaczonego do konkretnego zastosowania oraz jego prawidłowy montaż. O skuteczności zabezpieczenia decyduje cały system, a nie pojedynczy materiał.

Czy uszczelnienie dylatacji trzeba regularnie kontrolować?

Tak. Warto okresowo sprawdzać stan uszczelnienia, szczególnie jeśli dylatacja jest narażona na ruch, uszkodzenia mechaniczne lub wpływ wilgoci. Należy zwrócić uwagę na pęknięcia, odspojenia, ubytki oraz widoczne przesunięcia materiału. W przypadku uszkodzenia zabezpieczenie powinno zostać ocenione i w razie potrzeby naprawione zgodnie z dokumentacją zastosowanego systemu.

Zachęcamy także do odwiedzenia naszych innych artykułów m.in. o zabezpieczeniach rur palnych: Opaski i kołnierze ogniochronne – jak zabezpieczyć rury palne?